Is clownseczeem besmettelijk?
En 6 dingen die het wél kunnen veroorzaken
Is clownseczeem besmettelijk? Samengevat
- Nee, clownseczeem is niet besmettelijk. Je kunt het niet overdragen aan anderen.
- Huidaandoeningen die wél besmettelijk zijn: koortslip en krentenbaard.
- De 6 meest voorkomende oorzaken van dermatitis perioralis.
- De oorzaak zit van binnenuit: darmen, voeding, hormonen en stress spelen een rol.
- Hormoonzalf, fluoride tandpasta en verkeerde huidverzorging zijn bekende triggers.
- Pas als je de triggers aanpakt, verdwijnt clownseczeem blijvend.
Wat is clownseczeem (dermatitis perioralis)?
Clownseczeem (officieel dermatitis perioralis) is een huidontsteking waarbij kleine rode bultjes en puistjes ontstaan rond de mond, neus en soms de ogen. De huid is rood en kan schilferig, droog of branderig aanvoelen. Het is geen besmettelijke aandoening zoals herpes of krentenbaard. Herpes (koortslip) en impetigo (krentenbaard) komen ook bij de huid rond lippen en neus voor, maar deze aandoeningen zijn wél besmettelijk.
Is clownseczeem besmettelijk?
Dit is waarschijnlijk een van de eerste dingen die je opzocht toen je de diagnose clownseczeem kreeg of toen je vermoedde dat je het hebt. Logisch. Want als je uitslag in je gezicht hebt, wil je weten of je anderen kunt besmetten.
Het antwoord is duidelijk: nee, clownseczeem is niet besmettelijk.
Je kunt het niet overdragen via aanraking, zoenen of het delen van een glas of handdoek. Clownseczeem kan van binnenuit komen of van buitenaf door intensieve huidproducten of door behandelingen (overmatig peelen). Dat is ook precies waarom het zo hardnekkig is en waarom je met alleen een crème niet ver komt.
Maar dan heb je wellicht de volgende vraag: als ik het niet van iemand heb gekregen, waar komt het dan wel vandaan?
Het lijkt op clownseczeem, maar is het niet!
Clownseczeem ziet eruit als kleine rode bultjes, puistjes en schilfering rond de mond en neus. Maar er zijn twee huidaandoeningen die hier sterk op kunnen lijken: een koortslip (herpes) en krentenbaard (impetigo). Het grote verschil? Die zijn wél besmettelijk.
Koortslip (herpes labialis) — besmettelijk
Een koortslip herken je aan het tintelende of branderige gevoel dat ontstaat voordat de blaasjes zichtbaar zijn. Het is een typisch voorteken kenmerkend voor herpes. Daarna ontstaan pijnlijke blaasjes gevuld met vocht, direct op de lip of op de liprand. Ze barsten open (dit is de besmettelijke fase) en drogen in tot korstjes.
Het virus dat koortslip veroorzaakt (herpes simplex) sluimert daarna in je lichaam en kan terugkomen bij stress, vermoeidheid of veel zon. Clownseczeem werkt heel anders: het is geen virus, het gaat niet ‘over’ als je rust, en het zit niet op de lip zelf maar in de huid eromheen.
✔ Voel je een tinteling of branderig gevoel vóórdat er blaasjes komen? Dan is de kans groot dat het een koortslip is. Ga zo snel mogelijk naar de apotheek: een antivirale crème (bv. zovirax) werkt het best als je er vroeg bij bent.
Krentenbaard (impetigo) — besmettelijk
Krentenbaard is een bacteriële huidontsteking die besmettelijk is via aanraking. Het begint met rode vlekken die uitgroeien tot kwetsbare blaasjes. Als die openbarsten, vormen zich de typische geelbruine, honing-achtige korstjes. Dat zijn de korstjes die je bij clownseczeem nooit ziet, daar is de huid droog, rood en schilferig, maar niet nat.
Krentenbaard zit vaak ook rond de neus en mond, dus de verwarring is begrijpelijk. Maar krentenbaard verspreidt zich snel en vraagt altijd een behandeling met antibiotica. Het gaat niet vanzelf over.
✔ Zie je natte, geel-bruine korstjes? Ga dan naar de huisarts. Krentenbaard is besmettelijk voor mensen om je heen en vraagt om een andere behandeling dan clownseczeem.
Hoe weet je of je clownseczeem hebt en geen koortslip of krentenbaard?
Bij clownseczeem zie je kleine droge bultjes en schilfering, symmetrisch aan beide kanten van de mond of neus. Er is geen tintelend gevoel vooraf, geen natte blaasjes en geen geelbruine korstjes. Er blijft ook een smal randje huid langs de lippen zelf vrij, dat is bij herpes en krentenbaard anders. En de klachten kunnen weken tot maanden aanhouden. Ik heb zelfs enkele cliënten in mijn praktijk gehad die er al jaren mee rondliepen. Zo jammer, want dit is echt niet nodig.
✔ Twijfel je welk huidprobleem je hebt? Laat het altijd controleren door een huisarts of dermatoloog, zeker als de klachten nieuw zijn, snel uitbreiden of gepaard gaan met koorts. Je mag mij ook altijd een foto appen of mailen, dan kijk ik even met je mee.
De 6 meest voorkomende oorzaken van clownseczeem
Clownseczeem heeft zelden één duidelijke oorzaak. Meestal is het een combinatie van factoren die samen voor een onrustige huid zorgen. Dit zijn de zes meest voorkomende veroorzakers die ik in mijn praktijk zie:
Oorzaak 1: Te intensieve huidbehandelingen of te sterke ingrediënten in huidverzorging
Je bent gericht op het verbeteren van je huid en hebt daarvoor peelings of andere intensieve behandelingen ondergaan. Ook in je dagelijkse verzorging zet je gerichte ingrediënten in zoals: vitamine A crème, retinol, differin gel (op recept van huisarts of dermatoloog), fruitzuren (salicylzuur, glycolzuur, amandelzuur) of benzoylperoxide om acne of rimpeltjes tegen te gaan.
Al deze middelen hebben één ding gemeen: ze verdunnen de buitenste laag van je huid. Op een droge en/of gevoelige huid kan dat te ver gaan. De beschermlaag raakt uitgeput, waardoor je huid meer vocht verliest en gevoeliger wordt voor micro-organismen op je huid, maar ook voor alles waarmee je huid dagelijks in contact komt.
De huid rondom je mond, neus en ogen is het kwetsbaarst, dus hier kunnen als eerste problemen ontstaan. In mijn praktijk zie ik dat deze gevoelige zones in het gezicht het snelst reageren op een peeling, soms zelfs al wanneer de bovenlip wordt geharst.
✔ Controleer de ingrediëntenlijst van je huidverzorging en wees bewust welke huidbehandelingen je toepast. Less is more!
Oorzaak 2: Fluoride tandpasta
Fluoride in tandpasta kan een trigger zijn voor clownseczeem. Zeker als je merkt dat de bultjes zich vooral vlak rond je mond concentreren, is het de moeite waard om (tijdelijk) over te stappen op een fluoridevrije tandpasta.
✔ Kies voor een tandpasta zonder fluoride én zonder SLS (Sodium Lauryl Sulfate = schuimmaker), beide kunnen de huid rondom de mond en het mondslijmvlies irriteren.
Oorzaak 3: Verkeerde huidverzorging
Vette crèmes, vaseline, beeswax, producten met parfum, alcohol of etherische oliën kunnen clownseczeem flink verergeren. Zelfs producten die ‘natuurlijk’ of ‘biologisch’ zijn. Want ook een natuurlijk product kan de aangedane huid prikkelen als het de verkeerde ingrediënten bevat.
Wat jouw huid nodig heeft in een opvlammingsfase: zo min mogelijk. Een lichte, parfumvrije hydraterende crème zonder vetten of oliën. Minder is meer.
✔ Controleer altijd de ingrediëntenlijst. Ook van zonnebrandcrème, make-up en reinigingsproducten. Lees hier meer over de juiste huidverzorgingsproducten bij dermatitis perioralis.
Oorzaak 4: Hormoonzalf (corticosteroïden)
Dit klinkt misschien tegenstrijdig, want de zalf wordt juist voorgeschreven bij eczeem. Maar langdurig gebruik van hormoonzalf rond de mond en neus is een bekende trigger van dermatitis perioralis.
Wat er gebeurt: de zalf onderdrukt de ontsteking tijdelijk, maar zodra je stopt of zelfs al tijdens het gebruik raakt de huid verslaafd aan de zalf en reageert steeds heftiger. Dit noem je het reboundeffect. Je begint met een klein beetje uitslag, eindigt met meer dan je ooit had.
✔ Gebruik je hormoonzalf? Bouw dit altijd heel langzaam af, nooit ineens stoppen.
Oorzaak 5: Een verstoorde darmflora… zonder dat je er erg in hebt
Dit is de oorzaak die de meeste mensen verrast, maar die ik het vaakst terugzie in de praktijk. Je darmen en je huid zijn nauw met elkaar verbonden; ook wel de darm-huid-as genoemd.
Als de balans in je darmen verstoord is: te weinig goede bacteriën, een overgroei aan slechte bacteriën, of soms zelfs een parasiet of candida overgroei. Dan heeft je lichaam voortdurend te maken met een laaggradige ontsteking, want hij wordt voortdurend aangevallen. Die ontsteking zie je terug op plekken waar je huid al gevoelig is. Bij clownseczeem is dat de huid rondom mond en neus.
Wat ik in ontlastingsonderzoek bij mensen met clownseczeem heel regelmatig zie:
- Een tekort aan goede darmbacteriën
- Een overgroei aan bepaalde bacteriën die daar eigenlijk niet in grote aantallen horen
- Soms parasiet(en), ook in Nederland komt dit vaker voor dan je denkt
✔ Darmklachten hoef je niet altijd te merken. Veel mensen met een verstoorde darmflora hebben geen buikpijn, maar zien het wél op hun huid. Lees hier meer over waarom clownseczeem steeds terugkomt.
Herken jij dit? Misschien speelt er bij jou ook meer dan je denkt. Plan een gratis kennismakingsgesprek van 15 minuten — dan kijken we samen wat er bij jou speelt.
Plan je gratis kennismakingsgesprek
Oorzaak 6: Reactie op voeding
Niet hetzelfde als een allergie. Bij een voedselintolerantie reageert je lichaam traag op bepaalde voedingsmiddelen. Je merkt het niet altijd direct na het eten — soms pas na 24 tot 72 uur. Dat maakt het lastig om zelf de verbanden te leggen.
De meest voorkomende reacties die ik zie bij mensen met clownseczeem zijn op:
- Zuivelproducten — met name het melkeiwit (caseïne)
- Gluten — in brood, pasta, koek en veel kant-en-klare producten
- Kippenei — naast ei is het ook in veel voedingsmiddelen verwerkt
- Suikers en snelle koolhydraten — die ontstekingen in het lichaam bevorderen
- Bepaalde noten of fruitsoorten
Via bloedonderzoek (IgG voedselreacties) kun je precies zien op welke voedingsmiddelen jouw lichaam reageert. Zo hoef je niet zelf te gokken en hoef je ook niet alles te schrappen.
✔ Zomaar een eliminatiedieet beginnen zonder te weten wat je trigger is, werkt zelden en geeft stress. Meten is weten. Lees hier meer over de invloed van voeding bij clownseczeem.
Veelgestelde vragen over clownseczeem
Kan ik clownseczeem van iemand anders krijgen?
Nee. Clownseczeem is geen besmettelijke aandoening. Je kunt het niet krijgen door contact met iemand die het heeft, en je kunt het ook niet doorgeven.
Waarom heb ik clownseczeem terwijl ik gezond eet?
Gezond eten is een goed begin, maar eet jij de voeding die voor jóuw lichaam gezond is? Jouw lichaam kan op ‘gezonde’ voeding reageren als je er een intolerantie voor hebt. Bovendien speelt de toestand van je darmen een grote rol: als die niet goed functioneren, kan je lichaam voedingsstoffen minder goed opnemen en kan er een laaggradige ontsteking ontstaan. Door de slechte vertering kunnen er tekorten ontstaan in vitaminen en mineralen.
Gezond eten is belangrijk, maar wanneer je denkt te reageren op voeding, raad ik je aan om dit in kaart te brengen. Voorkom onnodig uitsluiten van bepaalde voeding. Hoe fijn zou het zijn om te weten wat je wel kan eten en welke voeding je beter tijdelijk kan laten staan. Je kunt bij mij een voedselintolerantietest doen. Klik hier voor meer info.
Kan ik foundation gebruiken als ik clownseczeem heb?
In een opvlammingsfase is het beter om zo min mogelijk producten op je huid te gebruiken. Kies als je make-up wilt gebruiken voor foundation met een herstellende kalmerende werking op de huid zoals Lycogel, een mineraal poeder van Mineralogie of een foundation van Dr. Baumann. En verwijder make-up altijd voorzichtig met een milde, parfum- en SLS-vrije cleanser. Klik hier als je advies wil voor de juiste huidverzorging bij dermatitis perioralis.
Wil je weten wat er bij jóu speelt?
Als je jezelf herkent in dit blog — de vicieuze cirkel, het geld dat je hebt uitgegeven aan huidverzorging die niet helpt, de buikklachten waarvan je de link nu pas inziet — dan is het tijd om verder te kijken dan de buitenkant van je huid.
Vanuit mijn praktijk in Haarlem begeleid ik mensen met clownseczeem met een aanpak die begint bij de oorzaak. Via laboratoriumonderzoek kijken we — afhankelijk van je klachten — wat er bij jou speelt. Van daaruit maken we een plan dat past bij jouw lichaam én bij jouw huidverzorging.
Plan je gratis kennismakingsgesprek
Kan clownseczeem terugkomen na behandeling?
Als alleen de symptomen worden behandeld met een zalf of antibiotica is de kans groot dat het terugkomt. Maar als de oorzaak wordt aangepakt (darmflora, voeding, tekorten, triggers elimineren), verdwijnt het vaak blijvend. Dat duurt langer, maar geeft uiteindelijk het resultaat dat je wilt. En wat het beste voor je lichaam is. Je huid geeft niet voor niets dit signaal.
Helpt antibiotica bij clownseczeem (dermatitis perioralis)?
Antibiotica zoals minocycline of doxycycline wordt vaak voorgeschreven bij dermatitis perioralis en kan tijdelijk helpen. Maar het pakt de oorzaak niet aan. Een nadeel is dat het je huid gevoeliger maakt voor zonlicht en dat het je darmflora verstoort. Terwijl er bij de meeste mensen met clownseczeem al een disbalans in de darmen is, een antibioticakuur maakt dat dus alleen maar erger. Steeds meer mensen zoeken daarom een natuurlijke gezonde aanpak zonder antibiotica.
Wil je weten wat jóuw oorzaak is?
Plan een gratis kennismakingsgesprek van 15 minuten. Even samen bespreken wat ik voor je kan betekenen, zonder verplichtingen. Liever eerst een vraag stellen? Dat kan ook via de contactpagina.
